“Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Kanunu” 1 Mayıs’ta Yürürlüğe Girdi

20 SORUDA YENİ KANUN:

1. Kanun ne zaman yürürlüğe girdi?

23 Ekim 2014 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan Kanun; 1 Mayıs 2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

2. Kanun’un düzenlendiği iletişim türünün kapsamı nedir?

Kanunla Elektronik Ticaret [1] kapsamında Ticari iletişim [2] bağlamında yapılan bütün ticari elektronik iletiler düzenlenmektedir.

Kanun “elektronik ticaret” faaliyetinde bulunan gerçek ya da tüzel kişileri “hizmet sağlayıcı” olarak tanımlamaktadır.

Kanun, sadece kısa mesaj veya elektronik posta vasıtasıyla yapılan ticari elektronik iletileri değil aynı zamanda telefon, çağrı merkezleri, faks, otomatik arama makineleri, akıllı ses kaydedici sistemler vasıtasıyla yapılan ticari elektronik iletileri de kapsamaktadır.

3. Avrupa veya Amerika’da Türkiye’de yürürlüğe girecek “Elektronik Ticaret Kanunu”nun benzeri var mıdır?

Avrupa Birliği yasal mevzuatı çerçevesinde 2000/31/EC olarak anılan “Directive on E-Commerce” ile Amerika Birleşik Devletleri’nde 50 eyalette “Electronic Commerce Act” yürürlüktedir. Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne üyelik sürecinde mevzuat açısından uyumluluk sağlaması için bahsi geçen Direktif temel alınarak söz konusu Kanun hazırlanmıştır.

4. “Elektronik Ticaret” ne anlama gelir?

 Söz konusu Kanun’da elektronik ticaret “Fiziki olarak karşı karşıya gelmeksizin, elektronik ortamda gerçekleştirilen çevrim içi iktisadi ve ticari her türlü faaliyet” olarak tanımlanmıştır. Başka bir tabirle parasal karşılığı olan, uzak mesafe için söz konusu ve elektronik araçlarla gerçekleştirilen ticaret türüdür.

5. Türkiye’de daha önce elektronik ticareti düzenleyen bir mevzuat var mıydı?

Daha önce elektronik ticareti düzenleyen herhangi bir yasal mevzuat bulunmamaktaydı.

6. “Mesafeli Sözleşmelere Dair Yönetmelik” ile “Elektronik Ticaret Kanunu” arasındaki fark nedir?

27866 sayılı “Mesafeli Sözleşmelere Dair Yönetmelik” 2011 tarihinden beri yürürlükte olup 27 Kasım 2014 tarihinde yayımlanan yeni “Mesafeli Sözleşmelere Dair Yönetmelik” 27 Şubat 2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Esas olarak söz konusu yönetmelik TÜKETİCİ>SATICI arasındaki sözleşmeleri düzenlenirken, Elektronik Ticaret Kanunu ile SATICI>SATICI ilişkileri esas olmakla beraber SATICI>TÜKETİCİ ilişkilerinde “E-ticaret Kanunu” “Tüketici Kanunu” ile yorumlanmalıdır.

7. Elektronik Ticaret Kanunu’na göre her türlü sözleşme elektronik olarak akdedilebilir mi?

Elektronik Ticaret Kanunu, sözleşmelerin kurulmasında elektronik imzayı esas almaktadır. Elektronik imza (e-imza) ise 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na tabidir. Prensip olarak her türlü sözleşme internet üzerinden kurulup e-imza kullanılabilir. Teminat ve aile hukukuna ait sözleşmeler için elektronik imza kullanılamaz.

8. Kanun’da tanımlanan hizmet sağlayıcı kimdir ve sorumlulukları nelerdir?

Kanun’da elektronik ticaret yapan gerçek ve tüzel kişi tacirleri ifade etmektedir. Hizmet sağlayıcılar/tacirler elektronik sözleşme yapmadan önce;

  •  Sözleşmenin diğer tarafının kolayca ulaşabileceği şekilde ve güncel olan tanıtıcı bilgilerini
  • Kurulacak sözleşmeye dair izlenecek teknik adımlara ilişkin bilgileri (teknik adımların ne olduğuna dair Kanun’da bir ibare bulunmamaktadır)
  • Sözleşme metninin saklanmasına ilişkin bilgiler (metnin hizmet sağlayıcıda saklanıp saklanmayacağına ilişkin bilgiler) ve bu saklamaya dair sürenin belirtilmesi
  • Teknik araçlara ilişkin bilgileri
  • Gizlilik kuralları ve uyuşmazlık çözüm yöntemlerine ilişkin bilgileri

Kanun’da tanımlanan bilgilendirme yükümlülüğü altında “alıcıya”, yani sözleşmenin diğer tarafına sunmalıdır.

9. İnternet üzerinde kurulan sözleşmeler üzerinden alınacak siparişlerde hizmet sağlayıcılarının dikkat etmeleri gereken esaslar nelerdir?

  •  Siparişin onaylanması sırasında ve kart veya ödeme bilgilerinin alıcı tarafından girilmesinden önce hizmet sağlayıcı, sözleşme şartları ve ödenecek toplam bedele ilişkin detaylar gibi bilgileri alıcının görmesini sağlar.
  • Siparişin verilmesinden sonra siparişin alındığı teyit edilmelidir.
  • Söz konusu teyit taraflara ulaştığında gerçekleşir.
  • Hizmet sağlayıcı, sipariş verilmeden önce girilen bilgi ve verilerin düzeltilmesi için teknik olanaklar sağlamalıdır.
  • Eğer hizmet sağlayıcı, herhangi bir indirim veya promosyon sağlıyorsa promosyon amaçlı yarışma ve oyunların niteliklerini belirtmeli ve katılım/ faydalanma şartlarını belirtilmelidir. Bu bilgiler kolayca ulaşılabilir ve açık olmalıdır.

 10. “Ticari Elektronik İleti” nedir?

Elektronik Ticaret Kanunu’na göre ticari elektronik ileti; telefon, çağrı merkezleri, faks, otomatik arama makineleri, akıllı ses kaydedici sistemler, elektronik posta, kısa mesaj hizmeti gibi vasıtalar kullanılarak elektronik ortamda gerçekleştirilen ve ticari amaçlarla gönderilen ses, veri ve görüntü içerikli iletilerdir.

11. Spam e-posta ve bankaların otomatik arama hizmetleri ticari elektronik ileti midir?

Spam e-posta ve bankaların otomatik arama hizmetleri ticari elektronik iletiye girer. Bankalar için “Bankacılık Kanunu” ile “Elektronik Ticaret Kanunu” beraber yorumlanır.

12. Spam e-posta veya reklam amaçlı mesaj gönderirken tacirler nelere dikkat etmelidir?

  • Bu tür mesaj veya e-postalar gönderilmeden önce alıcıların ONAYININ alınması
  • Söz konusu onay yazılı veya her türlü elektronik araçla alınabilir. (Örneğin; kısa mesaj veya e-posta ile)
  • İletişim bilgilerinin verilmesini onaylayan alıcıdan (tüketici) daha sonrasında ürün veya hizmetlere ilişkin değişiklik, kullanım veya bakımına ilişkin mesaj veya e-postalar için tekrardan onay alınmasına gerek yoktur.
  • Tacirlerin tacirlere veya esnaflara gönderdiği ticari içerikli mesajlar için onay alınmasına gerek yoktur.

13. Ticari elektronik iletilerin içeriğinde neler yer almalıdır?

Spam e-posta veya mesajların alıcının vereceği onaya uygun olması gerekir. Yani ilk atılan mesaj veya spam’ın içeriğinde “Bu mesajı almak istiyor musunuz?” veya “Bu mesajları almak istemiyorsanız ‘Hayır’ yazıp …. no’lu numaraya mesaj atınız. gibi ibarelere yer verilmesi gerekmektedir.

İletilerde hizmet sağlayıcının;

  • Tanınmasına ilişkin bilgiler
  • Telefon numarası
  • Faks numarası
  • Kısa mesaj numarası
  • Elektronik posta adresi
  • İletinin (mesajın, e-postanın) konusu, amacı ve başkasının adına yapılması

halinde kimin adına yapıldığına dair bilgiler yer almalıdır. Söz konusu bilgiler hizmet sağlayıcının kullandığı iletişim aracının çeşidine göre farklılık gösterebilir.

14. Alıcılar gönderilen ticari iletileri reddedebilir mi?

  • Alıcılar istedikleri zaman önceden iletilere onay verseler dahi gerekçe göstermeden ticari iletileri reddedebilirler.
  • Hizmet sağlayıcı; alıcının ret bildirimini (mesajını, e-postasını) kolayca ve ücretsiz gönderilmesini sağlamakla yükümlüdür.
  • Alıcının iletileri almak istemediğini belirtmesinden itibaren 3 gün içerisinde hizmet sağlayıcı iletileri durdurmakla yükümlüdür.

15. “Aracı hizmet sağlayıcı” kimdir?

Aracı hizmet sağlayıcılar Kanun’a göre; başkalarına ait iktisadi ve ticari faaliyetlerin yapılması için elektronik ticaret ortamını sağlayan gerçek ve tüzel kişiler olarak tanımlanmıştır.

Başka bir deyişle, hizmet sağlayıcı internet sitesini sağlayan hosting firmaları veya teknik erişim araçları sağlayan teşebbüsler “Aracı Hizmet Sağlayıcı” olarak kabul edilebilir.

16. “Aracı hizmet sağlayıcılar”ın sorumlulukları nelerdir? 

  • Aracı hizmet sağlayıcılar sağladıkları hizmet sonucunda sağladıkları elektronik ortamın (internet sitesini sağlayan hosting firmaları veya otomatik mesajların gitmesi için kod yazan firmalar vb.) içeriğini denetlemek, kontrol etmek ile yükümlü değildirler.
  • Söz konusu mal veya hizmetlerle ilgili hukuka aykırılığı araştırmakla yükümlü değildirler.

Her ne kadar Elektronik Ticaret Kanunu çerçevesinde bu bağlamda bir yükümlülükleri yok gibi gözükse de 5651 sayılı Kanun nezdinde aracı hizmet sağlayıcıların sorumlulukları saklıdır. Aracı hizmet sağlayıcılarının diğer yükümlülükleri ilerleyen dönemlerde çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenecektir.

17. Hizmet ve aracı hizmet sağlayıcılarının “kişisel verileri koruma yükümlülüğü” var mıdır?

Hizmet ve aracı hizmet sağlayıcılar yapılan işlemler nedeniyle elde edilen kişisel verilerin saklanmasından ve güvenliğinden sorumludur. Kişisel veriler ilgili kişinin onayı alınmadan üçüncü kişilere iletemez ve başka amaçlarla kullanılamaz.

18. Elektronik Ticaret Kanunu çerçevesindeki denetimi ve uygulamayı hangi merci yapar?

Kanun çerçevesinde denetim ve uygulamayı Gümrük ve Ticaret Bakanlığı yapar. Bakanlıkça görevlendirilen denetim elemanları, bu kanun kapsamında bakanlık yetkisine giren hususlarla ilgili olarak her türlü bilgi, belge ve defterleri istemeye, bunları incelemeye ve örneklerini almaya, ilgililerden yazılı ve sözlü bilgi almaya yetkili olup ilgililer istenilen bilgi, belge ve defterler ile elektronik kayıtlarını, bunların örneklerini noksansız ve gerçeğe uygun olarak vermek, yazılı ve sözlü bilgi taleplerini karşılamak ve her türlü yardımla kolaylığı göstermekle yükümlüdür.

19. Kanun çerçevesinde hükme bağlanan sorumlulukların yerine getirilmemesi halinde herhangi bir cezai yaptırım mevcut mudur?

  • Bilgilendirme yükümlülüğünün yerine getirilmemesi veya,
  • Siparişin onaylanması sırasında ve ödeme bilgilerinin girilmesinden önce, ödenecek toplam bedel de dahil olmak üzere sözleşmenin alıcı tarafından görülmesine olanak sağlanmaması veya,
  • Onay alınmadan ticari elektronik ileti gönderilmesi veya,
  • Gönderilen ticari elektronik iletinin alınan onayın içeriğine aykırı olması

hallerinde* hizmet sağlayıcılar 1.000 TL’den 5.000 TL’ye kadar;

  • Hizmet sağlayıcının alınan siparişi teyit etmemesi veya,
  • Hizmet sağlayıcı sipariş verilmeden önce girilen bilgi ve verilerin düzeltilmesi için teknik olanakları sağlamaması veya,
  • Ticari iletişimde, iletişimin adına yapıldığı gerçek veya tüzel kişinin açıkça belirlenebilir olmaması ve buna ilişkin bilgiler sağlanmaması veya,
  • Ticari elektronik iletide; hizmet sağlayıcısının tanınmasını sağlayan bilgiler ile haberleşmenin türüne bağlı olarak telefon numarası, faks numarası, kısa mesaj numarası ve elektronik posta adresi gibi iletişim bilgilerinin yer almaması veya,
  • Ticari elektronik iletide türüne bağlı olarak konunun, amacın ve başkası adına iletinin gönderildiği halde o kişinin bilgilerine yer verilmemesi

hallerinde* hizmet ve aracı hizmet sağlayıcılar 2.000 TL’den 10.000 TL’ye kadar;

  • Hizmet sağlayıcı herhangi bir indirim veya promosyon sağlıyorsa veya promosyon amaçlı yarışma ve oyunların niteliklerini belirtmemesi ve katılım/ faydalanma şartları belirtilmemesi ve bu bilgiler kolayca ulaşılabilir/açık olmaması veya,
  • Hizmet sağlayıcı; alıcının ret bildirimini (mesajını, e-postasını) kolayca ve ücretsiz gönderilmemesi veya,
  • Alıcının iletileri almak istemediğini belirtmesinden itibaren 3 gün içerisinde hizmet sağlayıcının iletileri durdurmaması

hallerinde* hizmet ve aracı hizmet sağlayıcılar 2.000 TL’den 15.000 TL’ye kadar;

  • Bakanlıkça istenen bilgi ve belgelerin sağlanmaması

halinde* hizmet ve aracı hizmet sağlayıcılar 2.000 TL’den 5.000 TL’ye kadar idari para cezasına çarptırılırlar.

Birden fazla kişiye onayı alınmadan ticari elektronik ileti gönderilmesi halinde verilecek ceza 10.000 TL ile 50.000  TL arasında olacaktır.

*Söz konusu cezalar, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı tarafından verilir.

20. Elektronik Ticaret Kanunu’nun yürürlüğe girdiği tarihten yani 1 Mayıs 2015 tarihinden önce gönderilen iletilerin durumu nedir?

Ticari elektronik iletilerin gönderilmesi için alıcıların önceden verilmiş onayı aranmaz.

Notlar:

[1] Elektronik ticaret: Fiziki olarak karşı karşıya gelmeksizin, elektronik ortamda gerçekleştirilen çevrim içi iktisadi ve ticari her türlü faaliyet

[2] Alan adları ve elektronik posta adresi dışında, mesleki veya ticari faaliyet kapsamında kazanç sağlamaya yönelik olarak elektronik ticarete ilişkin her türlü iletişimi