Markaların Sadece Kelimelerden veya Logolardan İbaret Olmadığını Biliyor muydunuz?

Her ne kadar bilinmese de, şirketler ile özdeşleşmiş ses ve hareketli görüntüler de, ayırt edici olmaları kaydıyla, Türkiye dahil dünyadaki birçok tescil ofisi tarafından marka olarak tescil edilebiliyor.

Ülkemizde her ne kadar markaların melodik versiyonları marka değeri taşıyor olsa da, şirketler çoğunlukla ses markasının tescille koruması konusunda daha temkinli davranıyor. Bu nedenledir ki, Türk Patent Enstitüsü nezdinde ses markası olarak tescilli bulunan marka sayısı dünyaya kıyasla oldukça kısıtlı.

Ses markasının önemi, özellikle sesli ve görsel basın aracılığı ile yapılan tanıtımlarla insanların zihnine yerleşmesi ve marka sahibi ile özdeşleşmesi neticesinde ihtiyaç duyulan bir koruma türü olarak karşımıza çıkması. Tanıtımlarda kullanılan melodi ve jingle her ne kadar yaratım tarihi itibarı ile telif hakları ile de korunsa da, alınacak bir marka tescili ile korumanın tesis edilmesi, olası ihtilafların çözümü bakımından güçlü bir koruma sağlıyor.

Ses markalarında esas olarak, ses markasını oluşturan melodinin / jingle’ın oldukça kısa ve başvuruyu yapan şirket / kişi ile doğrudan ilişkilendirilebilecek ve grafiksel olarak görüntülenebilecek nitelikte olması bekleniyor. Örneğin Nokia denilince akla nasıl ki “nokia tune (nınını nınını nınını nııııı)” geliyorsa, buna bir ses markası denmesi kaçınılmaz oluyor.

Dünyada ses markaları denince akla ilk gelen örnekler, Intel’in Intel inside, Nokia’nın Nokia tune, McDonald’s jingle, Macintosh startup jingle v.b..

Türkiye’deki duruma bakıldığında ise Türk Patent Enstitüsü nezdinde tescil edilmiş ses markası

DENİZBANK A.Ş.’nin 1

 

GEZER KONFEKSİYON’ unun 2

LIONS GATE ENTERTAINMENT INC.’nın 3
ve

ETİ GIDA’nın 4  jingle’larını örnek vermek mümkün.

Ses markalarının Türkiye’de tescil edilme usulüne gelince, kelime / şekil markaları ile aynı sürece tabii olmakla birlikte marka başvuru koşullarına ek olarak, ses markasının notalarının grafiksel görüntülerinin yani sese ait özelliklerin örneğin anahtar, ölçü, nota, durak, tempoyu tasvir eden bir porte ve bilgisayar ortamında dinlemeye ve saklamaya imkan veren mp3 formatında bir kayıt örneğinin TPE’ne başvuru dilekçesi ile birlikte sunmak gerekiyor.

Hareket markası denince ise, hareketli görüntüler yoluyla bir işletmenin mal veya hizmetlerini diğer işletmelerin mal veya hizmetlerinden ayırt etmeyi sağlayan markalar akla gelmelidir.

 

Bu markaların da, Türk Patent Enstitüsü nezdinde tescili mümkün olup, TPE nezdinde yapılan ayırt edicilik incelemesinde her bir somut olayın özel şartlarına göre değerlendiriliyor. Değerlendirmede hareketin ilgili tüketici çevreleri tarafından marka olarak algılanabilir olup olmadığı, ilgili hareketin tescili talep edilen mal ve hizmetlerin ticari kaynağına (üreticisi ya da sunucusuna) işaret etme fonksiyonunun bulunup bulunmadığı hususları dikkate alınıyor.

Ülkemiz istatistiklere bakıldığında, hak sahipleri ses markalarında olduğu gibi hareket marka başvurularına da temkinli yaklaşmakta.

Başvuruda kullanılacak örnekte bir araya getirildiğinde hareketi resmeden hareketsiz görüntü serilerinin sıralı olarak yer alması gerekir. Ayrıca hareketi açıklayan bir tarifname sunulması isteniyor.

Hareket markası için başvuru yapıp koruma elde eden firmalara baktığımızda TÜRKİYE İŞ BANKASI’ nın MAXIMUM reklamlarında kullanmakta oldukları çapraz şeklinde sıçrama hareketini görüyoruz.

5

Bugüne kadar, Deriş de TPE nezdinde müvekkiller adına hem ses hem hareket marka başvuruları yaparak ülkemizde ender bulunan marka koruma tiplerine katkıda bulunuyor.

Görsel ve işitsel dünyanın sürekli yenilenerek geliştiği düşünüldüğünde, Deriş olarak daha nice ses ve hareket markalarına tanıklık edeceğimiz şimdiden öngörülebiliyor.